Mózg,  Odżywianie

Menopauza

Menopauza a mózg

Menopauza i uderzenia gorąca – przyczyny

Uderzenia gorąca, zaniki pamięci i inne symptomy menopauzy mogą mieć swoje źródło w mózgu i być objawem zaburzeń poziomu energii w tym organie. Można im zapobiec za pomocą właściwego odżywiania.

Uderzenia gorąca to nieprzyjemne fale gorąca, pocenie się i czerwona skóra, które pojawiają się nagle w okolicach klatki piersiowej, szyi i głowy, gdy naczynia krwionośne skóry gwałtownie się rozszerzają. Według niektórych szacunków takich ataków doświadcza 75% kobiet w okresie menopauzy.

Co je wywołuje?

Wydaje się że występowanie tych nieprzyjemnych symptomów związane jest ze spadkiem poziomu estrogenu. Organizm bowiem przez wiele lat przyzwyczaił się do jego pewnego poziomu. A nagłe jego obniżenie prowadzi właśnie do występowania ataków gorąca. Objawy menopauzy można więc traktować jako reakcję mózgu na brak estrogenu.

Naukowcy niedawno zidentyfikowali w mózgu obszar, który prawdopodobnie jest źródłem symptomów menopauzy. Gdy pojawiają się ataki gorąca, w komórkach podwzgórza, czyli obszaru odpowiedzialnego za regulację apetytu, temperaturę i reakcje na stres, mają miejsce intensywne wyładowania elektryczne. Naukowcy sugerują związek między pojawianiem się takich ataków a niedoborem glukozy w podwzgórzu. Uważają oni, że to właśnie brak energii w komórkach mózgowych, wywołany niedoborem glukozy wywołuje ataki gorąca.

Jak to się dzieje?

Cukier we krwi jest transportowany do mózgu na niewielkich nośnikach, zwanych transporterami. To podstawowy mechanizm, który dostarcza pokarm do komórek mózgowych. Estrogen każe komórkom mózgowym wyprodukować więcej takich nośników. Mechanizm transportujący zapewnia w obecności estrogenu o 40% więcej cukru, dostarczając go przez barierę krew-mózg wprost do komórek mózgowych, niż przy jego braku.

Gdy poziom estrogenu obniża się, spadają dostawy glukozy do mózgu. A to z kolei wpędza komórki mózgowe w stan głodu energetycznego. Ta sytuacja pobudza komórki podwzgórzowe do działań naprawczych. Podwzgórze odpowiada więc na to wezwanie, wzmagając wydzielanie norepinefryny. Norepinefryna powoduje zwiększenie stężenia cukru we krwi, podnosi tętno oraz temperaturę.

Atak gorąca jest więc specyficznym widocznym na zewnątrz objawem starań mózgu o to, by nie ucierpieć z powodu niedoboru cukru.

Ale to nie koniec. Brak cukru powoduje deficyt energii. Deficyt energii z kolei powoduje gromadzenie się nadmiernych ilości glutaminianu, jednego z neuroprzekaźników. Glutaminian ma za zadanie pobudzać komórki nerwowe, ale w odpowiednich ilościach i we właściwym czasie. Niestety, nadmierne ilości tej substancji gwałtownie pobudzają komórki mózgowe do pracy. A to wymaga więcej energii. Mamy więc sytuację, w której komórka już wcześniej została pozbawiona odpowiedniej ilości energii, bo nie otrzymała jej w “dostawie”, a teraz jeszcze zbyt duże stężenie glutaminianu dodatkowo obciąża system.

Reasumując: nieprawidłowy poziom estrogenu u kobiet w okresie menopauzy prowadzi do zmniejszenia liczby transporterów, a to skutkuje niedoborem glukozy w komórkach mózgowych i prowadzi do kryzysu energetycznego. On znowu skutkuje nagłym przypływem norepinefryny, Jej działanie objawia się atakiem gorąca, ponieważ organizm próbuje zwiększyć już i tak bardzo niski poziom cukru.

Mamy do czynienia więc z czymś, co można nazwać zagłodzeniem mózgu.Mózg nie potrafi zarządzać zapasami energii i nie jest w stanie wyprodukować jej w ilości potrzebnej mu do normalnego działania. To prowadzi do ciągłego deficytu energii objawiającego się u kobiet w okresie menopauzy atakami gorąca.

Co można zrobić, aby zminimalizować ryzyko ataków?

Badania sugerują, że spadek poziomu estrogenu zmniejsza zdolność mózgu do przenoszenia glukozy przez barierę krew-mózg aż do komórek w celu produkcji energii. Okazuje się że atak gorąca może na swój sposób działać w imieniu spragnionego energii mózgu jako remedium na zaistniały problem, powodując wzrost poziomu cukru we krwi. Jeżeli rzeczywiście tak jest, wydaje się logiczne, że rozwiązaniem problemu mogłoby być albo usprawnienie pracy transporterów, które przyspieszałoby przekazywanie cukru do mózgu, albo znalezienie innego paliwa, aby uwolnić mózg od uzależnienia od glukozy. Jak to osiągnąć?

Dieta ketogeniczna

Istnieje specjalna dieta stosowana przez neurologów od dziesięcioleci w celu leczenia skutków genetycznie uwarunkowanych zaburzeń w transporcie glukozy (np. przy epilepsji). To tak zwana dieta ketogeniczna dostarczająca do mózgu ciała ketonowe, które nie wymagają użycia transporterów, dzięki czemu stanowią alternatywne wobec glukozy źródło energii. Dieta ta jest skuteczna, ponieważ komórki mózgowe nie potrzebują glukozy jako takiej, lecz potrzebują energii, którą im ona zapewnia.

Co to są ketony?

Ciała ketonowe lub po prostu ketony są naturalnym produktem ubocznym procesu spalania tłuszczu. To nic innego jak częściowo spalone tłuszcze. Każdy z nas produkuje je codziennie podczas snu, gdy przez dłuższy czas nic nie jemy lub gdy ograniczamy w swojej diecie spożycie węglowodanów. Dla wielu rodzajów tkanek, w tym tkanki sercowej, są one preferowanym źródła energii.

Ketony nie potrzebują transporterów, ponieważ przenikają przez barierę krew-mózg w inny sposób. A gdy już znajdą się w mózgu, podsycają produkcję energii w komórkach, będąc paliwem pożądanym przez spragnionej komórki mózgowe.

Menopauza – zalecenia dietetyczne

Zmiany w diecie mogą zapewnić organizmowi alternatywne źródło energii i ochronić komórki mózgowe przed kryzysem energetycznym. Mogą też zdusić w zarodku cały ciąg zdarzeń prowadzących do wystąpienia ataków gorąca w okresie menopauzy. Efekt ten można osiągnąć unikając skutków ubocznych bez zażywania leków i korzystania z terapii hormonalnej.

Aby dostarczyć alternatywną energię do mózgu należy oprzeć program żywieniowy na mięsie, rybach, drobiu, jajach, serze, orzechach, świeżych owocach o niskiej zawartości cukru, zielonych warzywach czy warzywach o niskiej zawartości skrobi, ograniczając jednocześnie spożycie pieczywa, zboża, makaronu, pomidorów, napojów gazowanych i słodyczy. Te produkty pomagają skutecznie produkować ketony, które są alternatywnym źródłem energii dla mózgu.

Należy unikać spożywania cukru w postaci skrobi. Dodatkowo należy uzupełnić swoją dietę określoną mieszanką zdrowych olejów, którą organizm potrafi szybko i skutecznie przemienić w ketony. Koktajl ketogeniczny działa niczym paliwo rakietowe dla mózgu. Oto jego główne składniki: olej trójglicerydowy o łańcuchach średniej długości (MCT), olej lniany i kwas eikozapentaenowy (EPA).

Przepis na koktajl ketogeniczny
Koktajl ketogeniczny

 

A jak uspokoić pobudzony mózg?

Jak wspomniano wyżej, krótkie okresy deficytu energii i towarzyszące im ataki gorąca doprowadzają do nadmiernego gromadzenia się glutaminianu. Substancja ta pobudza komórki generując w nich jeszcze większe zapotrzebowanie na energię. A to jeszcze bardziej obciąża już i tak mocno nadwyrężony system.

Z tego względu doktor Larry McCleary zaleca kobietom cierpiącym z powodu objawów charakterystycznych dla menopauzy zażywanie pewnego zestawu suplementów. Te suplementy pomagają ograniczyć pobudzenie mózgu i uspokajają go.

Przepis na koktajl wyciszający
Koktajl wyciszający

Wpis “Menopauza i jej symptomy” powstał na podstawie książki “Trening mózgu”, autor Larry McCleary

Odczuwasz lęk przed nerwicą? Zatem przeczytaj!
0 0 vote
Article Rating
Subscribe
Powiadom o
guest
0 komentarzy
Inline Feedbacks
View all comments
0
Would love your thoughts, please comment.x
()
x